Sommige problemen verdwijnen nooit helemaal.
Ze worden opgelost.
Daarna komen ze terug.
Er wordt opnieuw naar gekeken.
Er komt een nieuwe oplossing.
En een tijdje later begint het opnieuw.
Dat kan frustrerend zijn.
Zeker wanneer iedereen zijn best doet om het probleem op te lossen.
Misschien ligt het niet aan de oplossing
Wanneer iets steeds terugkomt, zoeken we meestal naar wat er misging met de vorige oplossing.
Was die niet goed genoeg?
Is hij niet goed uitgevoerd?
Hebben mensen zich niet aan de afspraken gehouden?
Moet er meer controle komen?
Dat zijn logische vragen.
Maar misschien is er een andere vraag nodig.
Waarom blijft dit probleem terugkomen?
Dat is niet hetzelfde als vragen hoe je het deze keer kunt oplossen.
Een terugkerend probleem vertelt iets
Een probleem dat één keer ontstaat, kan een incident zijn.
Een probleem dat steeds terugkomt, is meestal interessanter.
Het vertelt iets over de manier waarop het systeem werkt.
Misschien ontbreekt er informatie.
Misschien ligt een verantwoordelijkheid niet duidelijk.
Misschien ontstaat het probleem ergens anders dan waar het zichtbaar wordt.
Of misschien proberen verschillende mensen hetzelfde doel te bereiken op manieren die elkaar tegenwerken.
Dan heeft het weinig zin om alleen het zichtbare probleem opnieuw te repareren.
We zijn vaak beter in repareren dan in begrijpen
Dat is ook logisch.
Een oplossing geeft resultaat.
Je kunt hem uitvoeren.
Je kunt hem afvinken.
En als het probleem daarna even weg is, lijkt het alsof je goed bezig bent geweest.
Maar een oplossing die alleen tijdelijk werkt, geeft je ook informatie.
Het feit dat het probleem terugkomt, is op zichzelf een signaal.
Niet dat iedereen het verkeerd heeft gedaan.
Maar dat er waarschijnlijk iets onder ligt dat nog niet is begrepen.
Een andere vraag opent een ander gesprek
Misschien moet je daarom niet beginnen met:
"Hoe lossen we dit op?"
Maar met:
"Wat vertelt het ons dat dit steeds opnieuw gebeurt?"
Dat verandert de aandacht.
Van repareren naar begrijpen.
Van het incident naar het patroon.
Van de laatste oorzaak naar het geheel.
Helderheid vóór uitvoering
Niet ieder probleem hoeft eindeloos onderzocht te worden.
Soms is een snelle oplossing precies wat nodig is.
Maar wanneer hetzelfde probleem steeds terugkomt, is het misschien tijd om niet nóg een oplossing te bedenken.
Dan is het tijd om een andere vraag te stellen.
Want soms is het terugkerende probleem niet het bewijs dat de oplossingen niet goed genoeg zijn.
Het kan het bewijs zijn dat we nog steeds naar het verkeerde probleem kijken.
Meer inzichten over Helderheid vóór uitvoering vind je op:
Jouke Harder
Lemmer, Friesland
