Wanneer iets niet loopt zoals we verwachten, ontstaat bijna automatisch de behoefte om in te grijpen.
Er moet iets gebeuren.
Een nieuwe afspraak.
Een extra overleg.
Een andere procedure.
Een nieuw systeem.
Dat voelt productief.
Maar productief zijn en een probleem oplossen zijn niet altijd hetzelfde.
Het zichtbare is zelden de oorzaak
Een team communiceert slecht.
Een project loopt uit.
Een klant is ontevreden.
Een machine valt regelmatig uit.
Dat zijn allemaal zichtbare problemen.
Of beter gezegd: het zijn zichtbare symptomen.
Toch behandelen we ze vaak alsof ze de oorzaak zijn.
En precies daar gaat het mis.
Een eenvoudig voorbeeld
Stel dat een waarschuwingslampje in je auto gaat branden.
Je kunt het lampje afplakken.
Het irritante licht is weg.
Maar het probleem is niet opgelost.
Sterker nog, de kans is groot dat het probleem alleen maar groter wordt.
Iedereen begrijpt dat voorbeeld.
Toch doen we in organisaties vaak precies hetzelfde.
We organiseren een extra overleg omdat de samenwerking niet loopt.
We maken een nieuwe procedure omdat er fouten worden gemaakt.
We voeren extra controles in omdat de kwaliteit achterblijft.
Soms helpt dat.
Maar vaak bestrijden we alleen het zichtbare symptoom.
De vraag die ik mezelf stel
Wanneer ik een probleem tegenkom, probeer ik mezelf steeds dezelfde vraag te stellen:
Is dit de oorzaak, of is dit alleen wat we kunnen zien?
Dat is geen gemakkelijke vraag.
Ze vraagt om afstand.
Om nieuwsgierigheid.
En soms ook om de moed om toe te geven dat we het nog niet weten.
Helderheid vóór uitvoering
Voor mij begint goede besluitvorming niet met handelen.
Ze begint met begrijpen.
Pas wanneer duidelijk wordt waar een probleem werkelijk ontstaat, kun je een oplossing kiezen die ook echt iets verandert.
Dat betekent niet dat je eindeloos moet analyseren.
Het betekent dat je lang genoeg kijkt om het verschil te zien tussen een symptoom en een oorzaak.
Want wie alleen symptomen bestrijdt, blijft hetzelfde probleem steeds opnieuw tegenkomen.
Wie de oorzaak begrijpt, verandert de situatie.
En precies daarom geloof ik in één eenvoudige gedachte:
Helderheid vóór uitvoering.
Niet omdat helderheid een doel op zichzelf is.
Maar omdat goede uitvoering begint met begrijpen wat werkelijk speelt.
Meer inzichten over Helderheid vóór uitvoering vind je op:
Jouke Harder
Lemmer, Friesland
