De meeste mensen denken dat problemen ontstaan doordat er te weinig oplossingen zijn.
Ik denk dat het tegenovergestelde vaker waar is.
We leven in een tijd waarin vrijwel iedereen direct in de oplossingsstand schiet. Zodra er iets schuurt, wordt er vergaderd, gepland, geoptimaliseerd of besloten. Er moet iets gebeuren.
En juist daar gaat het vaak mis.
Niet omdat mensen onkundig zijn.
Niet omdat ze niet hard werken.
Niet omdat ze niet betrokken zijn.
Maar omdat de belangrijkste vraag nog niet is gesteld:
Wat is hier eigenlijk werkelijk aan de hand?
De verleiding van actie
Actie voelt goed.
Actie geeft het gevoel dat we vooruitgaan.
Een extra vergadering.
Een nieuw systeem.
Een nieuwe regel.
Een nieuwe medewerker.
Een nieuwe strategie.
Allemaal voorbeelden van uitvoering.
Maar uitvoering is niet hetzelfde als vooruitgang.
Soms is uitvoering niets meer dan beweging zonder richting.
Ik zie dat terug in organisaties, in techniek, in projecten en ook gewoon in het dagelijks leven.
Mensen zijn druk bezig.
Maar druk zijn en effectief zijn, zijn twee verschillende dingen.
Symptomen zijn verleidelijk
Een symptoom is zichtbaar.
Een oorzaak vaak niet.
Als een server uitvalt, kijken we naar de foutmelding.
Als een team vastloopt, kijken we naar het conflict.
Als een project vertraging heeft, kijken we naar de planning.
Maar de echte oorzaak zit vaak ergens anders.
Misschien ontbreekt informatie.
Misschien zijn verwachtingen niet uitgesproken.
Misschien is het oorspronkelijke doel nooit helder geweest.
Toch richten we ons meestal op wat zichtbaar is.
Niet op wat werkelijk speelt.
Helderheid is geen vertraging
Sommige mensen denken dat eerst helderheid zoeken betekent dat je eindeloos blijft analyseren.
Dat bedoel ik niet.
Helderheid is geen excuus om niet te handelen.
Helderheid is ervoor zorgen dat je weet waarop je handelt.
Het verschil lijkt klein, maar het verandert alles.
Een uur nadenken kan soms weken herstelwerk voorkomen.
Een goed gesprek kan een project redden.
Eén scherpe vraag kan meer opleveren dan tien snelle besluiten.
De vraag die vaak ontbreekt
Wanneer iets vastloopt, stel ik mezelf vaak dezelfde vraag:
"Wat zien we nog niet?"
Die vraag dwingt je om even afstand te nemen van de oplossing.
Niet om stil te staan.
Maar om scherper te kijken.
Want zodra je beter ziet wat er werkelijk speelt, wordt de volgende stap vaak verrassend eenvoudig.
Mijn uitgangspunt
Daarom gebruik ik steeds vaker één simpele gedachte:
Helderheid vóór uitvoering.
Niet omdat uitvoering onbelangrijk is.
Integendeel.
Maar omdat goede uitvoering begint met begrijpen.
Eerst zien.
Dan besluiten.
Dan uitvoeren.
In die volgorde.
Meer inzichten over Helderheid vóór uitvoering vind je op www.joukeharder.nl
Jouke Harder
Lemmer, Friesland
